„Janusz Korczak w programie wychowawczym mojej szkoły”SŁOWO WSTĘPNE Dlaczego właśnie Korczak? Szkoła Podstawowa nr 122 w Zespole Szkół Specjalnych nr 2 w Krakowie,w której pracuję od 1981r jest najstarszą szkołą zorganizowaną przy Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym im. św. Ludwika w Krakowie. Została powołana orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 1 lutego 1956r. Rok Korczakowski – 1978 zapisał się w naszej szkole uroczystymi obchodami,występami dzieci, pogadankami na temat życiowej drogi „Starego Doktora”. W tym też roku przy oddziale psychiatrii dziecięcej powstała młodszoharcerska drużyna, po roku włączona w szereg drużyn „Nieprzetartego Szlaku” przy Komendzie Hufca Kraków – Śródmieście i otrzymała imię Janusza Korczaka. Kilkuletnia tradycja pozwoliła sądzić, że na miano patrona naszej Szkoły Szpitalnej, placówki łączącej działalność dydaktyczno – wychowawczą z rewalidacyjną , nie zasługuje nikt bardziej jak J. Korczak, wybitny lekarz, pisarz wielki przyjaciel dzieci, wychowawca oddany bez reszty dzieciom. Dlatego właśnie w 30 rocznicę powstania szkoły z inicjatywy ówczesnego jej kierownictwa Szkoła Podstawowa Nr 122 w Krakowie otrzymała imię Janusza. Korczaka. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA PROGRAMU ● Janusz Korczak pisał : „… Nie takie ważne, żeby człowiek dużo wiedział, ale żeby dobrze wiedział; nie żeby umiał na pamięć, ale żeby rozumiał; nie żeby go wszystko troszkę obchodziło, ale żeby go coś naprawdę bardzo zajmowało…”/”Prawidła życia”/. ● Moimi uczniami są pacjenci Oddziału Psychiatrii Dziecięcej Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Dziecięcego im. św. Ludwika w Krakowie. Pracuję z dziećmi klas IV, V, VI Szkoły Podstawowej im. Janusza Korczaka. Uczniowie pomimo, że są na tym samym etapie edukacyjnym mają różne potrzeby psychiczne i rozwojowe. Moja praca z dziećmi chorymi psychicznie ma na celu zwiększenie motywacji do walki z chorobą, pobudzenie aktywności, a także zapobieganie powstawaniu wszelkiego rodzaju zaburzeń wynikających z procesu chorobowego. ● Dzieci, które uczę pochodzą w większości ze środowisk patologicznych, funkcjonujących w zaburzonych relacjach rodzinnych /rodziny rozbite, niepełne/, żyjących w bardzo trudnych warunkach materialnych. Mają poczucie krzywdy i niezrozumienia przez otoczenie. Charakteryzuje je niska samoocenę i brak zaufania do dorosłych. Często pomimo prawidłowego rozwoju intelektualnego nie mogą w swoich szkołach macierzystych sprostać stawianym zadaniom. Z myślą o nich postanowiłam opracować i wprowadzić program wychowawczy oparty na systemie wychowawczym Janusza Korczaka. ● Podstawowym założeniem mojego programu, poprzez przekazywanie wiedzy o „Starym Doktorze”, o jego twórczości i zasadach wychowawczych, jest uświadomienie uczniom, że każdy może osiągnąć sukces i że wszelki wysiłek dziecka jest doceniony. ● Ważnym czynnikiem w realizacji programu jest współpraca nauczycieli oraz wychowawców klas. Polega ona na blokowym opracowywaniu poszczególnych zagadnień tematycznych związanych z postacią patrona szkoły. Zakłada się również samodzielne zdobywanie przez uczniów wiedzy z różnych źródeł, czytelnictwo utworów Janusza Korczaka i o nim samym. ● Etapem kolejnym realizacji programu jest przygotowanie uczniów do udziału w konkursie o patronie szkoły. Kulminacyjnym punktem pracy nauczycieli i dzieci jest wycieczka do zaprzyjaźnionej szkoły korczakowskiej w Laskowej koło Limanowej. Rada Pedagogiczna zatwierdziła mój program na posiedzeniu 22 czerwca 2004r. ADRESACI PROGRAMU Adresatami programu są uczniowie szkoły podstawowej i gimnazjum. W trakcie konstruowania programu wzięłam pod uwagę charakterystyczne cechy dzieci, ich możliwości i zaburzenia rozwojowe. WARUNKI REALIZACJI Przygotowany przeze mnie program wdrożyłam na lekcjach historii, wiedzy o społeczeństwie, godzinach zastępstw za nieobecnych nauczycieli oraz w czasie wolnym od zajęć moich uczniów. CELE PROGRAMU Realizując mój program wiedzy o Januszu Korczaku miałam na względzie następujące cele: - wyzwalanie potencjalnych możliwości i zainteresowań dziecka zahamowanych przez chorobę - stymulowanie rozwoju poznawczego dziecka - wdrożenie do samodzielnego korzystania z różnych źródeł informacji - zdobycie wiedzy o J. Korczaku - poznanie najważniejszych utworów J. Korczaka : „ Król Maciuś I”, „ Kajtuś Czarodziej”, „ Józki, Jaśki, Franki” odpowiednio dla każdego poziomu edukacyjnego, - wdrażanie w życiu szkoły zasad korczakowskiego systemu wychowawczego, opartego na miłości i szacunku do dzieci, sprawiedliwości i prawdzie - motywowanie uczniów do tworzenia w szkole i poza nią atmosfery życzliwości, wzajemnej pomocy, współdziałania, współpracy i tolerancji, - honorowanie w praktyce szkolnej Konwencji Praw Dziecka, - rozumienie i docenianie wartości wychowawczych J. Korczaka, - integrowanie młodzieży szkolnej, - współpraca z placówkami korczakowskimi/ Zespół Szkół im. J. Korczaka w Laskowej, Gimnazjum nr 50 im. J. Korczaka w Krakowie, Młodzieżowy Dom Kultury im. J. Korczaka w Krakowie/. FORMY I METODY PRACY - Pogadanki, prelekcje, pokazy, - referaty, artykuły w szkolnej „ Uśmiechniętej Gazecie”, - konkurs wiedzy o patronie szkoły, - konkurs recytacji wierszy o Januszu Korczaku - wycieczki i inne imprezy integrujące - wpisy szczególnych osiągnięć do Księgi Primus Inter Pares. ŚRODKI DYDAKTYCZNE Literatura o J. Korczaku, utwory J. Korczaka, film, ilustracje, albumy DZIAŁANIA Zasób wiadomości zdobytych na lekcjach historii, wiedzy o społeczeństwie, języku polskim, godzinach wychowawczych, podczas pokazów, prelekcji, pogadanek oraz samodzielną pracę wykorzystują uczniowie poprzez udział w konkursach. Ich celem jest sprawdzenie poziomu opanowania wiedzy o patronie szkoły, znajomości wybranych utworów i realizacji innych założeń programu. Informuje autora o wartości i jakości podejmowanych działań. Regulamin konkursu: Konkurs składa się z trzech części: I. „ Co wiemy o Januszu Korczaku?” II. „ Janusz Korczak w legendzie poetyckiej.” III. „ Twórczość dzieci.” Pierwsza konkurencja polega na udzielaniu prawidłowej odpowiedzi na pytania związane z postacią patrona naszej szkoły i jego twórczością. Uczniowie wybierają samodzielnie dwie 5, 6 – osobowe drużyny oraz ich kapitanów. Pozostali uczniowie / widownia /mogą również uczestniczyć w konkursie. Poprzez podniesienie ręki zgłaszają odpowiedzi na nierozwiązane zadania. Dzieci powołują jury konkursu złożone z przedstawiciela społeczności uczniowskiej, służby zdrowia, nauczyciela i dyrektora szkoły. Udział w drugiej części konkursu zgłaszają uczniowie na tydzień przed jego rozpoczęciem; wówczas wybierają teksty utworów poetyckich /zgromadzonych przez autorkę programu, będących przeważnie dziełem ich rówieśników z wielu szkół i placówek korczakowskich w Polsce/, aby przygotować się do ich recytacji. Dzieci, które mają problem z zapamiętywaniem, w obawie przed tremą lub ośmieszeniem mogą wybrane przez siebie wiersze przeczytać. Konkurencja trzecia to wspólna praca. Uczniowie podejmują trud ułożenia wiersza o Januszu Korczaku lub malują scenkę na podstawie przeczytanego fragmentu wybranego utworu. Na koniec jury ogłasza wyniki i nagradza zwycięzców. Za udział w konkursie wszyscy uczniowie otrzymują nagrody w postaci dyplomów, przyborów szkolnych, albumów, maskotek, słodyczy. Atrakcją są otrzymywane w nagrodę muszelki. Dzięki zastosowaniu metod aktywizujących uczniowie bardzo chętnie uczestniczą w konkursie, traktując go jako dobrą zabawę. EFEKTY REALIZACJI PROGRAMU Uczeń: - poznaje postać patrona szkoły - potrafi wymienić najważniejsze utwory J. Korczaka poświęcone dzieciom i opowiedzieć krótko o każdym z nich, - poznaje problemy swoich rówieśników, bohaterów utworów J. Korczaka i uwrażliwia się na ich trudną sytuację, - poznaje charakterystyczne cechy epoki, w której żył i pracował J. Korczak - uświadamia sobie rolę J. Korczaka w ważnych wydarzeniach historycznych, - pokonuje strach przed ośmieszeniem, - ma satysfakcję z osiągniętych sukcesów, - wie, że jego wysiłek został doceniony, - potrafi prezentować wyniki własnej pracy, - efektywnie pracuje w grupie zadaniowej, - potrafi wykorzystać zdobytą wiedzę. EWALUACJA PROGRAMU ● Wyniki zrealizowanych zadań programu świadczą o tym, że uczniowie zdobyli szeroką wiedzę o J. Korczaku, jego twórczości i rozumieją rolę, jaką odegrał jako lekarz, wychowawca i pedagog. Podjęty przeze mnie program przyniósł bardzo dobre efekty oraz duże zainteresowanie i zaangażowanie się uczniów. W pełni zrealizowałam najważniejsze cele programu. Wszystkie działania przyniosły oczekiwany skutek i warto je kontynuować. ● Program został wysoko oceniony przez współpracowników medycznych. Za przygotowanie uczniów, w bieżącym roku szkolnym, do udziału w obchodach Jubileuszu 50 – lecia szkoły otrzymałam nagrodę dyrektora. LITERATURA Opracowując opisany powyżej program korzystałam z literatury fachowej - Kropiwnicki J. "Jak tworzyć program? Przewodnik nauczyciela” oraz wykorzystałam własne/osobiste/doświadczenia, obserwacje i przemyślenia zdobyte w trakcie długoletniej pracy z dziećmi w szkole szpitalnej.
dostępny jest również plik DOC tego programu „Janusz Korczak w programie wychowawczym mojej szkoły”
powrót do strony głównej